Selecteer een pagina

Magneetvissen. Dat is waar mijn jongste twee nu verzot op zijn. En ze zijn er zo verzot op omdat ik het spelletje buiten hun weten om manipuleer. We gaan magneetvissen bij het vissershuisje van een vriend, gelegen aan de grote plas de Vogel in Hengstdijk. Rondom dat vissershuisje blijkt een bodem aan onuitputtelijke schatten te liggen. Telkens als we ernaartoe gaan vindt mijn tweeling er bouten, moeren, schroeven, trampolineveren, ringen, zelfs een stuk ketting. Maar waar ze het meest op kicken, zijn oude munten uit vreemde landen. 

Soms zitten die zelfs in een klein kistje dat is dichtgebonden met een verweerd stuk touw. De blinkende blik in hun ogen als ze zoiets opvissen is er een van trots en hooggespannen verwachtingen. U begrijpt het wel, voordat we aankomen strooit die vriend als een ware Sinterklaas metaal en munten in het water rond het vissershuisje. We houden ze voor de zot en daar trappen ze met genot in. 

Maar niet alleen onwetende kinderen worden voor de zot gehouden, ook wetende volwassenen overkomt dat. Al mijn hele leven word ik achtervolgd door zeeblauwe Kimbozeeppullen die mijn moeder veertig jaar geleden door een handige deurverkoper werden aangesmeerd. In de afwezigheid van mijn vader en wellicht onder druk had ze haar handtekening gezet op een document, zonder de kleine lettertjes te lezen. De dag erna stond er een pallet dozen op de oprit. Nu liggen de laatste van die pullen in mijn tuinhuis. 

Deze dwaling van een timide huisvrouw door een opdringerige verkoper valt enigszins nog te begrijpen, maar u wordt voor de zot gehouden vanaf het moment dat u bijvoorbeeld in een restaurant of de supermarkt binnenstapt. U denkt dat u een vrije wil bezit en dat u daardoor een vrije keuze heeft in het eten dat u kiest of de producten die u koopt, maar dat is geenszins het geval. Het eten dat bovenaan of onderaan de menukaart staat wordt het meest besteld, want dat is de plek waar de blik het eerst op wordt geworpen. Daar zet de restauranthouder wat hijzelf het liefst kwijt wil. Of u komt thuis met een goede Franse wijn, omdat u dacht zin te hebben in Franse wijn. In werkelijkheid speelde er op de achtergrond, bijna onhoorbaar, Franse muziek en dat deed u ten slotte onbewust besluiten om die Franse wijn te kopen. Dat heet subliminal advertising: een soort van boodschap die onbewust opgepakt wordt en kan leiden tot een bepaald gedrag. Vrije wil? Vrije keuze? Het is zelfs zo dat een poster van een succesvolle zakenman of een winnende atleet aan de muur van een kantoor leidt tot betere prestaties op de werkvloer, zonder dat de werknemers zich de specifieke poster ook maar konden herinneren te hebben gezien.

De hele commerciële buitenwereld is erop gericht u voor de zot te houden en ervoor te zorgen dat uw geld uit uw zakken wordt gevist en gaat rollen, terwijl mijn jongste twee de munten die ze met de magneet in zalig onwetend genot opvissen gelukkig nog in hun eigen zakken steken.